Toelichting op de materialiteitstool
​
Materialiteit
​
Duurzaam ondernemen gaat over heel veel verschillende thema's, zowel op sociaal gebied, milieugebied als over behoorlijk bestuur. Je kunt niet alles tegelijk oppakken. Daarom is het belangrijk om prioriteiten te stellen. Een manier om dat te doen is door het bepalen van de 'materialiteit' van relevante thema's, oftewel de relevantie ervan. Voor bedrijven die moeten rapporteren in het kader van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is dat zelfs een vereiste. Maar ook voor andere bedrijven is het goed om zo'n exercitie te doen, zodat je kan focussen op de belangrijkste onderwerpen voor jouw bedrijf of organisatie.
​
In de CSRD wordt gesproken van 'dubbele materialiteit':
​
-
Financiële Materialiteit: duurzaamheidsfactoren die financiële prestaties kunnen beïnvloeden (outside - in)
-
Impact Materialiteit: de invloed van de activiteiten van het bedrijf op milieu en samenleving (inside - out)
​
Relevantie en significantie
​
Daarnaast wordt gesproken van relevantie en significantie:
​
-
Relevantie heeft betrekking op de mate waarin een duurzaamheidsthema of -kwestie verband houdt met de activiteiten, producten, diensten, en strategie van een bedrijf. Een thema is relevant als het direct of indirect invloed heeft op de prestaties van het bedrijf en als het belangrijk is voor de belanghebbenden van het bedrijf.
-
Significantie heeft betrekking op de ernst en omvang van de impact van een duurzaamheidsthema of -kwestie. Dit kan zowel de impact van het bedrijf op de samenleving en het milieu betreffen (impact materialiteit) als de impact van duurzaamheidsthema's op het bedrijf zelf (financiële materialiteit). Een thema is significant als het een grote impact heeft op de bedrijfsvoering, financiële prestaties, of op de maatschappelijke en milieukundige context waarin het bedrijf opereert.
​
Dubbele materialiteitsmatrix
​
Een manier om de materialiteit visueel te maken is een 'dubbele materialiteitsmatrix'. Deze tool kan je helpen bij het maken van zo'n matrix. Je kunt kiezen voor verschillende indelingen (Frameworks):
​
-
DuOn-Scan: Als er een DuOn-Scan voor jouw bedrijf is uitgevoerd, vind je dit misschien een handige indeling. Deze is vooral gebaseerd op de internationale richtlijn ISO 26000.
-
Sustainable Development Goals (SDG's): Als je de SDG's als uitgangspunt voor je beleid wilt nemen, kan dit een handige indeling zijn.
-
CSRD thematisch: Als je met de CSRD-rapportagestandaard van de EU aan de slag wilt (of moet), kan je beter deze indeling gebruiken. Deze bevat alleen de hoofdthema's (ESRS) en is vooral geschikt voor een globale materialiteitsmatrix.
-
CSRD subthematisch: Deze indeling bevat de subthema's (subthematische ESRS) uit de CSRD en is geschikt voor een meer gedetailleerde analyse. De subthematische ESRS zijn nog weer opgesplitst in sub-sub-thema's. Die zijn niet opgenomen in de tool, want het zijn er zoveel, dat de matrix niet meer overzichtelijk zou zijn. Je kunt eventueel een keuze maken van materiële sub-sub-thema's en die met het Framework 'Eigen thema's' bewerken.
-
VSME: Deze indeling bevat de thema's ('duurzaamheidskwesties') uit de basismodule (B1 t/m B11) van de vrijwillige rapportagestandaard van de EU voor kleine en middelgrote ondernemingen (VSME). B1, B2 en B8 zijn niet opgenomen, omdat dit geen thema's zijn, maar alleen algemene beschrijvende informatie vragen, zoals omvang van personeelsbestand. De onderwerpen uit de uitgebreide module (C1 t/m C9) zijn niet opgenomen omdat deze hoofdzakelijk aanvullende informatie vraagt over de onderwerpen uit de basismodule.
-
Eigen thema's: met dit Framework kan je helemaal je eigen thema's bepalen. Sectorspecifieke onderwerpen kan je o.a. vinden via de SASB Materiality Finder (zie lijst met bronnen hieronder).
​
Hoe werkt het?
​
-
Kies het Framework op basis waarvan je de materialiteit wilt bepalen.
-
Klik op 'Lijst'. De eerste keer staan alle scores op nul. Daarna blijven je scores bewaard.
-
Bepaal voor elk thema de relevantie en significantie voor zowel de financiële als de impact-materialiteit, door de schuiven te slepen. Je kunt ook gewoon klikken op de juiste plek. Meer naar rechts betekent een hogere score.
-
Thema's die helemaal niet relevant of significant zijn, zet je op nul.
-
Vind je het lastig om in bepaalde gevallen het onderscheid te maken tussen significantie en relevantie, zet dan beide schuiven op dezelfde score.
-
In het kader rechts zie je 'live' de meest materiële thema's verschijnen.
-
Klik op 'Matrix' om de materialiteitsmatrix te zien.
-
Als je op een bolletje klikt, kan je voor dat thema in het kader onder de matrix direct de scores aanpassen. Je ziet het bolletje dan 'live' verschuiven.
-
Voeg eventueel assen of tekstlabels toe.
-
Exporteer de grafiek in .png, .jpg of .pdf formaat. De scores kan je exporteren in .csv formaat. Die kan je dan eventueel weer importeren en bewerken in Excel.
-
Klik op de knop 'Resultaten' om een tabel met de top 5 thema's te zien, voor zowel impact- als financiële materialiteit.
Tot slot
​
Belangrijk: Betrek ook je stakeholders (intern en extern) bij het bepalen van de scores, zeker als je met de CSRD aan de slag gaat! Moet je echt rapporteren voor de CSRD, raadpleeg dan dit stappenplan van de NBA:
​
​
Bronnen:
​​
DuOn-Scan:
https://www.dzyzzion.nl/duon-scan
​
ISO 26000:
https://www.dzyzzion.nl/iso-26000
​
Sustainable Development Goals (SDG):
​​
CSRD:
​
VSME:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202501710
​​
Artikel over VSME als praktisch handvat voor MKB
https://www.duurzaam-ondernemen.nl/vsme-als-praktisch-handvat-voor-een-duurzaam-mkb/
​
SASB Materiality Finder